Zurück

ⓘ Jodut is en olen Slachtroop un en Roop na Help, de bi de olen Sassen un in Hansetieden begäng weer. Jodut is to’n enen ropen worrn, wenn de Kriegers in de Slach ..



                                     

ⓘ Jodut

Jodut is en olen Slachtroop un en Roop na Help, de bi de olen Sassen un in Hansetieden begäng weer.

Jodut is to’n enen ropen worrn, wenn de Kriegers in de Slacht tagen sünd. To’n annern weer dat en Roop üm Help, to’n Bispeel wenn een nachtens överfallen worrn is de Stadtrechten vun de Hanseöörd hebbt in’t Middelöller Strafen fastleggt för Lüüd, de nachts ahn Grund Jodut ropen hebbt. Dat Jodut-Ropen harr dor ok en rechtlichen Sinn bi. Wenn en Straafsaak naher vör Gericht verhannelt warrn schull, denn weren dé Lüüd, de to Help kamen weren, ok de Tügen för de Daad. Ok vör Gericht sülvst hebbt se bi welk Straafdaden noch wedder Jodut ropen. To’n Drüdden is dat aver mit de Tied ok en Utroop vun allgemeen Wehklagen worrn.

Vun dat Jodut-Ropen vör Gericht hebbt wohrschienlich ok de Jedutenbargen de bekanntste is in Bremerhoben den Naam kregen. Wohrschienlich sünd de Jedutenbargen ole Gerichtsplätz wesen. En annern Ansatz is, dat de Jedutenbargen ole Utsichtsbargen weren, wo se vun utkeken na frömme Scheep, to’n Bispeel de Normannen, un denn, wenn nödig mit Jodut-Ropen dat Kriegsvolk tohoopropen hebbt de Jedutenbargen bi Bremerhoben sünd dicht bi de Noordsee.

                                     

1. Etymologie

De Etymologie is ümstreden. Dat gifft verschedene Ansätz, de aver all nich kumplett tofreden stellt:

  • De drüdde Ansatz is, dat Tiodute/Zioter en olen Godd bi de Germanen wesen hebben schall. Disse Godd weer för’n Krieg tostännig un mit de Jodut-Ropen hebbt de germaanschen Kriegers em ropen, dat he jem in’n Kampf ünnerstütten schull. Disse Ansatz stütt sik vör allen op en Saag, na de Sassen na de Slacht vun Welfesholz 1115 en Bildsüül opstellt un verehrt harrn, de Jodute heten hett.
  • tiodute schall vun tiod ute kamen, also Lüüd, rut! bedüden. Dorgegen sprickt aver, dat sik dat ole Woord thiod normal to düüd/died entwickelt hett ut thiodesco is denn düütsch worrn. Dat enkelte Wöör op en öllern Luudstand stahn blievt is nich unmööglich, aver ok nich besünners wohrschienlich.
  • Dat schall vun to jōd ute kamen un bedüüdt denn to’n Kampf rut. Dat gifft en olen indogermaanschen Stamm *jud h, de aver ans in dat Germaansche nich överlevert is.

Verwandte Begrepen weren hoochdüütsch later ok in dat Plattdüütsche ingahn zeter de eerste Sülv is villicht desülve as bi Jodut, de twete is wohrschienlich her statt ut, wapene kort för to de Wapen un Alarm franzöösch för à l’arme "to de Wapen". De Fresen hebbt tianut kennt. En etymoloogsch Ansatz för tianut is, dat tian to tehn trecken höört, oder dat blot en afwannelt Form vun plattdüütsch tiodute is.

                                     

2. Literatur

  • Christian Petersen: Zioter Zeter oder Tiodute Jodute. Der Gott des Krieges und des Rechts bei den Deutschen. Eine rechtsgeschichtliche und mythologische Untersuchung. Forschungen zur deutschen Geschichte 6, 1866, S. 223-342
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →